Kỷ niệm làm công tác y tế tại SEA Games 31: từ áp lực phòng chống COVID-19, theo dõi đoàn Singapore tại Landmark72 đến những cuộc gặp với các VĐV hàng đầu.
SEA Games 31 với mình không chỉ là một kỳ Đại hội thể thao của khu vực, mà còn là một trong những kỷ niệm đặc biệt nhất trong những năm làm nghề y.
Năm 2022, Việt Nam vừa bước ra khỏi đại dịch COVID-19. Những ký ức về khu điều trị, bệnh nhân, đồ bảo hộ, những ca bệnh phải phân tầng và theo dõi sát vẫn còn rất rõ. Vậy mà ngay sau đó, Việt Nam phải tổ chức một sự kiện tầm cỡ khu vực, quy tụ hàng nghìn vận động viên, huấn luyện viên, chuyên gia và quan chức từ các quốc gia Đông Nam Á.
Với ngành y tế, áp lực khi ấy là rất lớn. Không chỉ đảm bảo cấp cứu và chăm sóc sức khỏe cho vận động viên, chúng mình còn phải kiểm soát nguy cơ dịch bệnh, xử trí các tình huống phát sinh và làm sao để một sự cố y tế không ảnh hưởng đến cả đoàn thể thao hay sự kiện.
Khi ấy, Bệnh viện được giao nhiệm vụ đảm bảo y tế tại khách sạn InterContinental Hanoi Landmark72 – nơi lưu trú của đoàn Singapore.
Và rồi tình huống mà chúng mình lo ngại nhất cũng xuất hiện: hai thành viên của đoàn Singapore được phát hiện mắc COVID-19. Một trong số đó là chuyên gia dinh dưỡng người New Zealand, có bệnh nền đái tháo đường.
Mình khá tự tin khi tiếp nhận trường hợp này bởi trước đó đã có thời gian làm việc tại khu điều trị COVID-19. Mình nắm được cách phân tầng nguy cơ, theo dõi diễn biến, kiểm soát SpO₂, đường huyết và nhận biết những dấu hiệu bất thường.
Nhưng lần này, bệnh nhân không nằm trong một khu điều trị thông thường. Ông ở tầng 64 của khách sạn, giữa một đoàn thể thao quốc tế đang chuẩn bị thi đấu.
Mỗi ngày, mình mặc đồ bảo hộ lên tầng 64 để khám và theo dõi. Kiểm tra SpO₂, làm test nhanh, ghi chép sinh hiệu và theo dõi đường máu liên tục. May mắn là bệnh nhân sử dụng thiết bị theo dõi đường huyết liên tục dưới da, dữ liệu được truyền về iPhone nên việc kiểm soát đường huyết khá thuận lợi. Về cơ bản, tình trạng bệnh nhân được kiểm soát tốt.
Điều khó hơn đôi khi lại nằm ở tâm lý.
Với các vận động viên, một chiếc test nhanh COVID-19 không đơn giản chỉ là một xét nghiệm. Một kết quả dương tính có thể đồng nghĩa với việc họ không được thi đấu, bỏ lỡ thành quả của nhiều tháng, thậm chí nhiều năm tập luyện.
Vì vậy, mình phải thường xuyên giải thích với ban huấn luyện về lý do xét nghiệm, quy trình thực hiện và các quy định phòng chống dịch để mọi người hiểu, hợp tác nhưng không tạo thêm áp lực cho vận động viên.
Lúc đó mình mới thấy, làm y tế thể thao không chỉ cần chuyên môn. Đôi khi mình còn phải biết cách giao tiếp, tạo sự tin tưởng và bình tĩnh xử lý áp lực từ những người đang đứng trước một giải đấu mà họ đã dành cả tuổi trẻ để chuẩn bị.
Tiếng Anh cũng trở thành một lợi thế rất lớn. Mình có thể trực tiếp trao đổi với ban huấn luyện và các chuyên gia nước ngoài, giải thích tình trạng sức khỏe cũng như thống nhất cách xử trí.
SEA Games 31 cũng cho mình cơ hội gặp những vận động viên mà trước đó mình chỉ biết qua màn hình.
Có Joseph Schooling – nhà vô địch Olympic 2016 của Singapore. Có Quah Ting Wen, Quah Jing Wen và Quah Zheng Wen – bộ ba anh em nổi tiếng của Singapore, đều là những kình ngư giàu thành tích và nhiều lần giành huy chương SEA Games. Có Nguyễn Huy Hoàng – một trong những gương mặt nổi bật nhất của thể thao Việt Nam tại SEA Games 31 với 5 HCV, trong đó ấn tượng nhất là các nội dung như 400m, 800m và 1500m tự do, gần như thống trị tuyệt đối và liên tiếp mang về những tấm huy chương vàng cho đoàn Việt Nam.
Đứng phía sau một sự kiện thể thao, mình được nhìn thấy họ ở một góc rất khác. Không phải trên bục nhận huy chương, không phải trong những khoảnh khắc được truyền hình trực tiếp, mà là những con người bình thường cũng cần được chăm sóc, kiểm tra sức khỏe và bảo vệ để có thể bước ra sân thi đấu.
Có một câu chuyện nhỏ mình vẫn nhớ.
Một lần mình trò chuyện với một HLV người Indonesia. Mình vốn không phải người quá yêu thích môn bơi nên hỏi vui:
"I'm not a big fan of swimming, but I have a question. Which nation is the best in ASEAN?"
Ông trả lời:
"Singapore and Vietnam. Too hard to beat."
Một câu nói rất ngắn nhưng nghe xong mình thấy tự hào.
Sau SEA Games, mình còn giữ được chữ ký của rất nhiều vận động viên Việt Nam giành HCV năm ấy. Những chữ ký nhỏ trên giấy, nhưng lại trở thành một phần ký ức rất lớn.
Nhìn lại, SEA Games 31 cho mình một trải nghiệm rất khác với công việc thường ngày của một bác sĩ.
Từ khu điều trị COVID-19 đến tầng 64 của khách sạn, từ những bộ đồ bảo hộ đến những cuộc trò chuyện với ban huấn luyện quốc tế, mình hiểu rằng phía sau mỗi trận đấu luôn có rất nhiều người âm thầm làm công việc của mình.
Không có ánh đèn sân khấu. Không có tiếng reo hò.
Chỉ có những chiếc test nhanh, những lần đo SpO₂, những cuộc trao đổi và những chuyến lên xuống tầng 64.
Nhưng mình may mắn đã từng được đứng ở phía sau ấy – nơi góp một phần nhỏ để những vận động viên có thể bước ra sân, thi đấu và mang về những tấm huy chương cho đất nước.
